Macintosh - podstawy: Zasadnicze składniki

Wskazywanie, klikanie i orientacja

Jeśli nie do końca opanowałeś poruszanie się po biurku Macintosha i oknach Findera, rozpocznij tutaj; w przeciwnym wypadku możesz spokojnie przejść do sekcji „Konfiguracja kont”. Porozmawiajmy o podstawowych zasadach korzystania z komputera.

Kiedy poruszasz myszą lub przesuwasz palcem po gładziku, kontrolujesz wskaźnik (nazywany także wskaźnikiem), który porusza się po ekranie. Wskaźnik umożliwia wybieranie i interakcję z różnymi elementami ekranu, w tym wybieranie plików, klikanie przycisków, przeciąganie suwaków itp. Czasami wskaźnik może przybierać kształt dłoni, celownika, litery I lub inny, w zależności od wykonywanych działań i używanego programu

Na przykład, jeśli przeglądasz tę stronę przy użyciu przeglądarki Safari i przesuniesz po niej wskaźnik, możesz zauważyć, że przybiera kształt litery I, gdy znajduje się nad tekstem. Gdy wskaźnik przybiera taki kształt, zazwyczaj oznacza to możliwość interakcji z tekstem lub polem, nad którym się znajduje. W przypadku przesunięcia wskaźnika nad przyciskiem lub łączem przybiera on kształt dłoni, co oznacza możliwość kliknięcia elementu. Czasami, gdy Twój Macintosh ciężko pracuje, wskaźnik może tymczasowo przybrać kształt kolorowego, wirującego dysku, co generalnie oznacza wykonywanie zadania.

W zależności od wykonywanych działań i używanego programu,
Twój wskaźnik (po lewej stronie) może zmienić kształt

Jednokrotne kliknięcie przycisku myszy lub gładzika umożliwia wybranie elementu, nad którym znajduje się wskaźnik. Innymi słowy, jeśli Twój wskaźnik znajduje się na ikonie pliku, jednokrotne kliknięcie spowoduje jego zaznaczenie. Jeśli wskaźnik znajduje się nad przyciskiem lub łączem, jego jednokrotne kliknięcie spowoduje jego aktywację. Jeśli wskaźnik znajduje się nad polem tekstowym, jednokrotne kliknięcie powoduje jego wyróżnienie i umożliwia wprowadzanie w nim tekstu. Jeśli w oknie dialogowym znajduje się niebieski przycisk (na przykład w oknie dialogowym Drukuj lub Zapisz), możesz wybrać go także poprzez naciśnięcie klawisza Return.

Jeśli chcesz otworzyć plik lub katalog, czy też uruchomić program, kliknij przycisk myszy dwa razy. Czynność ta jest nazywana dwukrotnym kliknięciem. Mówiąc ogólnie, dwukrotne kliknięcie umożliwia otwieranie elementów w oknie Findera lub na biurku. Wyjątkiem od tej zasady jest otwieranie elementów Docka, wymagające tylko jednego kliknięcia.

Przesuń mysz, aby przenieść wskaźnik nad ikonę pliku, katalogu lub programu
i kliknij raz, aby ją zaznaczyć lub dwukrotnie, aby ją otworzyć.

Praca z programami

Otwarcie nowego programu nie wymaga zamknięcia innych. Istnieje nawet możliwość otwarcia i równoczesnego korzystania z wielu programów - ich liczba jest zależna od ilości pamięci zainstalowanej w komputerze. Na przykład, po otwarciu programu Mail może on pracować w tle (to znaczy nie być programem aktywnym), co umożliwia sprawdzanie poczty podczas pracy w innym programie, na przykład iPhoto. W trakcie edycji zdjęć można także uruchomić program iTunes i słuchać muzyki.

Większość programów korzysta z identycznych poleceń menu i skrótów klawiszowych - kombinacji klawiszy (np. Command-C), których równoczesne naciśnięcie powoduje wykonanie konkretnego polecenia z menu. Na przykład, w menu Plik dowolnego programu można znaleźć polecenia Otwórz (Command-O) i Zapisz (Command-S). Podobnie, w menu Edycja większości programów można znaleźć polecenia Kopiuj (Command-C), Wklej (Command-V) i Cofnij (Command-Z)/ Kiedy tylko używasz programu, pamiętaj o dostosowaniu go do swoich preferencji - wybierz opcję Preferencje z menu programu.

Po otwarciu programu zamknięcie jego okna nie oznacza automatycznie zamknięcia programu. Jeśli ikona danego programu w Docku jest podświetlona na niebiesko, oznacza to, że program jest nadal uruchomiony. Aby zamknąć program, wybierz opcję Zamknij Nazwa programu z menu programu lub naciśnij przycisk Command-Q.

Konta użytkowników - informacje

Jeśli używasz całkowicie nowego Macintosha, pierwszym działaniem po jego pierwszym uruchomieniu jest utworzenie konta użytkownika. Być może wykonałeś to działanie sam, być może ktoś zrobił to za Ciebie. Niezależnie od wykonawcy, Twój Macintosh dysponuje teraz jednym skonfigurowanym kontem użytkownika. Jeśli Twój Macintosh zawiera tylko jedno konto użytkownika, konto to jest kontem administratora.

Konto administratora zapewnia Ci dostęp do wszystkich obszarów komputera, umożliwia instalację i aktualizację programów, tworzenie i obsługę innych kont użytkowników itp. Jeśli Twój komputer został skonfigurowany przez osobę biegłą w obsłudze Macintoshy, mogła ona utworzyć dla Ciebie konto zwykłego użytkownika. Jeśli sam skonfigurowałeś swój komputer, jesteś jego administratorem. Jeśli nie jesteś pewny, jaki typ konta posiadasz, wykonaj następujące działania:

Otwórz preferencje Kont w celu określenia typów poszczególnych kont użytkowników na Twoim komputerze.

1. Z menu Apple wybierz opcję Preferencje systemowe w celu otwarcia odpowiedniego okna.
2. Kliknij przycisk Konta, aby wyświetlić preferencje kont.
3. Twoje konto znajdziesz pod nagłówkiem Moje konto w lewym panelu.

Jeśli pod nazwą Twojego konta wyświetlono słowo „Administrator”, oznacza to, że posiadasz konto administratora i wynikające z tego przywileje. Jeśli wyświetlono tam słowo „Standardowe” lub „Zarządzane”, oznacza to, że uprawnienia administratora należą do osoby która skonfigurowała Twój komputer lub korzysta z niego wspólnie z Tobą. W takim przypadku nie jesteś w stanie instalować nowego oprogramowania i tworzyć kont użytkowników. Jeśli chcesz mieć taką możliwość, musisz przekonać do tego osobą posiadającą uprawnienia administratora na danym komputerze. Jednakże zanim to uczynisz, zalecamy przeczytanie wszystkich lekcji z serii Macintosh - podstawy.

Jeśli posiadasz konto „Standardowe”, oznacza to nieograniczony dostęp do wszystkich programów zainstalowanych w Twoim komputerze oraz możliwość skonfigurowania ich zgodnie ze swoimi preferencjami. Jeśli posiadasz konto „Zarządzane”, oznacza to, że osoba posiadająca uprawnienia administratora ograniczyła Twój dostęp do niektórych funkcji. W takim przypadku porozmawiaj z administratorem i poznaj zakres swoich możliwości.

Niezależnie od tego, ile kont skonfigurowano w komputerze, pliki, biblioteki multimediów, preferencje i inne dane poszczególnych użytkowników są przechowywane oddzielnie, tak więc nie musisz martwić się możliwością przeglądania Twoich prywatnych plików przez Twoich współlokatorów - chyba, że są oni w stanie odgadnąć Twoje hasło.

Zmiana hasła konta.

Skoro już wspomnieliśmy o hasłach - upewnij się, że wybrałeś odpowiednie. Jako hasła nie używaj swojego imienia (czy też imienia innej osoby), daty swoich urodzin, imienia zwierzaka i innych łatwych do odgadnięcia słów. Aby zapewnić odpowiedni poziom bezpieczeństwa, wybierz hasło zawierające kombinację liter, cyfr i znaków interpunkcyjnych.

Poniżej przedstawiono metodę zmiany hasła do konta użytkownika.

Jeśli potrzebujesz pomocy przy tworzeniu odpowiedniego hasła, kliknij przycisk klucza, aby otworzyć
okno Asystent hasła i pozwolić Twojemu Macintoshowi na wygenerowanie propozycji haseł.

1. Z menu Apple wybierz polecenie Preferencje systemowe.
2. Kliknij opcję Konta, aby wyświetlić preferencje.
3. Kliknij kartę Hasło, aby wyświetlić odpowiedni panel, a następnie kliknij opcję Zmień hasło.
4. W wyświetlonym oknie dialogowym wprowadź swoje obecne hasło w polu Stare hasło.
5. Następnie wprowadź nowe, trudne do odgadnięcia hasło w polach Nowe hasło i Potwierdź, po czym naciśnij przycisk Zmień hasło.

Co się stanie, jeśli zapomnisz swojego hasła do konta użytkownika? Problem ten można łatwo obejść. Po prostu włóż do napędu dysk instalacyjny z oprogramowaniem Mac OS X dołączony do Twojego Macintosha, a następnie uruchom komputer ponownie, przytrzymując klawisz C w celu uruchomienia komputera z dysku. Po wyświetleniu Instalatora, wybierz opcję Wyzeruj hasło z menu Instalator i postępuj zgodnie z instrukcjami wyświetlanymi na ekranie w celu zmiany hasła.

W celu zapewnienia wyższego bezpieczeństwa, wyłącz domyślnie włączoną funkcję automatycznego logowania po uruchomieniu komputera. Aby wyłączyć tę funkcję, kliknij przycisk Opcje logowania w preferencjach Konta , po czym usuń zaznaczenie pola wyboru „Automatycznie loguj się jako...”. Pamiętaj, że przy każdym uruchomieniu komputera wymagane jest zalogowanie przy użyciu odpowiedniego hasła do konta użytkownika.

Tworzenie i zarządzanie kontami użytkowników

Poniżej przedstawiono metodę tworzenia nowego konta użytkowników (wymagane uprawnienia administratora).

1. W oknie preferencji Konta, jeśli ikona zamka w dolnym lewym rogu jest wyłączona, kliknij ją i wprowadź swoje hasło administratora, aby odblokować dostęp.
2. Kliknij znak plus (+) w dolnej części okna, aby utworzyć nowe konto.
3. W wyświetlonym oknie dialogowym wprowadź imię i nazwisko osoby w polu Nazwisko, skróconą nazwę w polu Krótka nazwa (jest to nazwa dołączana do plików użytkownika - nie należy stosować w niej spacji i znaków interpunkcyjnych) oraz wprowadź hasło w polach Hasło i Potwierdź.
4. Kliknij przycisk Utwórz konto lub naciśnij klawisz Return.
5. Jeśli chcesz nadać danej osobie uprawnienia administratora (dobrze się nad tym zastanów), kliknij kartę Zabezpieczenia i zaznacz pole wyboru „Pozwól użytkownikowi administrować komputerem”.

Jeśli nie chcesz nadawać danemu użytkownikowi uprawnień administratora, będzie on posiadać dostęp do wszystkich programów w komputerze w ramach konta standardowego. Jeśli chcesz wymusić ściślejszą kontrolę dostępu, wybierz konto użytkownika, zaznacz pole wyboru Włącz nadzór rodzicielski, a następnie kliknij przycisk Otwórz nadzór rodzicielski. Spowoduje to utworzenie konta zarządzanego dysponującego różnymi funkcjami, takimi jak dostępne programy, filtry treści, ograniczenia poczty i czatów, dzienniki odwiedzonych stron i otwarte programy, a nawet limity czasowe.

Jeśli posiadasz uprawnienia administratora, możesz tworzyć konta użytkowników, co umożliwi Twoim przyjaciołom i rodzinie
korzystanie z komputera pod nadzorem.

Wiele dzieci mogłoby siedzieć przed komputerem całymi dniami, jeśli tylko im na to pozwolisz. Na szczęście system Leopard ułatwia tworzenie jasnych zasad. Po prostu określ porę kładzenia się do łóżek oraz limit czasu korzystania z Macintosha (możesz określić różne wartości dla dni szkolnych i weekendu). Zapewni to zadowolenie rodziców i dzieci (względne).

Przechowywanie haseł za pomocą narzędzia Pęk kluczy

Odbieranie poczty elektronicznej, odwiedzanie niektórych witryn WWW, dostęp do serwerów oraz otwieranie chronionych hasłem plików i programów Macintosha wymaga wprowadzenia odpowiedniego hasła. Nie musisz jednak pamiętać wszystkich swoich haseł. W ich przechowywaniu może pomóc Ci Pęk kluczy, narzędzie umożliwiające tworzenie jednego lub kilku pęków kluczy, zawierających Twoje hasła.

Podczas pierwszego logowania do konta użytkownika Twój Macintosh tworzy dla Ciebie jeden pęk kluczy. Domyślnie jest on chroniony hasłem identycznym z hasłem Twojego konta i jest automatycznie odblokowywany podczas logowania do konta.

Za każdym razem, gdy otwierasz witrynę, program lub inny element wymagający podania hasła, po wprowadzeniu hasła może zostać wyświetlone okno dialogowe, umożliwiające dodanie hasła do pęku kluczy. Aby dodać hasło do pęku kluczy, kliknij przycisk Dodaj. Przy następnym otwarciu danego elementu narzędzie Pęk kluczy wprowadzi hasło za Ciebie. Istnieje ponadto możliwość ręcznego dodawania haseł: Otwórz element Dostęp do pęku kluczy w katalogu Programy, wybierz opcję Nowa pozycja hasła z menu Plik i wprowadź informacje i hasło do elementu.

Opcja Dostęp do pęku kluczy umożliwia wyświetlenie wszystkich elementów haseł przechowywanych w danym momencie w wybranym pęku kluczy.

Jeśli zapomnisz hasła zapisanego w Pęku kluczy, wykonaj następujące działania:

1. Przejdź do opcji Dostęp do pęku kluczy.
2. Kliknij dwukrotnie na liście element, którego hasła nie pamiętasz.
3. W wyświetlonym oknie kliknij kartę Atrybuty, a następnie zaznacz pole wyboru „Pokaż hasło”.
4. W wyświetlonym oknie dialogowym wprowadź hasło do pęku kluczy. Jeśli korzystasz z domyślnego pęku kluczy, hasło do niego jest identyczne z hasłem do Twojego konta użytkownika. Kliknij opcję Pozwól raz, aby wyświetlić hasło jeden raz, lub też kliknij opcję Zawsze pozwalaj, aby zawsze wyświetlać dane hasło w Pęku kluczy.

W celu zwiększenia poziomu bezpieczeństwa możesz utworzyć inny, „osobisty” pęk kluczy, który nie jest odblokowywany automatycznie przy każdym logowaniu do konta użytkownika. Aby utworzyć pęk kluczy:

1. Przejść do opcji Dostęp do pęku kluczy
2. Z menu Plik wybierz opcję Nowy pęk kluczy.
3. W wyświetlonym oknie dialogowym wprowadź nazwę pęku kluczy w polu Zapisz jako, określ lokalizację zapisu w menu rozwijanym Gdzie, a następnie kliknij przycisk Utwórz.
4. W wyświetlonym oknie dialogowym wprowadź odpowiednie hasło dla danego pęku kluczy w polach Hasło i Potwierdź, a następnie kliknij przycisk OK. Jeśli potrzebujesz pomocy przy tworzeniu hasła, kliknij przycisk klucza.

Praca z dyskami i woluminami

Wszystkie dostępne obecnie na rynku komputery firmy Apple są wyposażone w napędy optyczne, umożliwiające odczyt i odtwarzanie dysków CD i DVD. Jeśli Twój Macintosh jest wyposażony w napęd Combo, istnieje także możliwość nagrywania dysków CD. Jeśli Twój komputer jest wyposażony w napęd SuperDrive, istnieje możliwość nagrywania płyt CD i DVD. Jeśli posiadasz napęd optyczny ze szczeliną, po prostu wsuń dysk CD lub DVD do szczeliny, a Twój Macintosh wciągnie go do środka. Jeśli posiadasz napęd wyposażony w drzwiczki, naciśnij klawisz wysuwania na klawiaturze (klawisz z trójkątem i linią poniżej), aby wysunąć tackę na dysk, umieść na niej dysk i naciśnij ponownie klawisz wysuwania, aby zamknąć tackę.

Aby wysunąć dysk lub wolumin, przeciągnij jako ikonę do ikony Wysuń w Docku lub kliknij odpowiedni przycisk Wysuń w oknie programu Finder.

Twój dysk zostanie wyświetlony na biurku w formie ikony. W zależności od typu dysku (CD audio, CD z obrazkami, pusty CD do nagrania, DVD-Video itp.), Twój Macintosh może automatycznie otworzyć program umożliwiający pracę z dyskiem. Po zakończeniu pracy z dyskiem możesz przeciągnąć ikonę dysku do Kosza w celu jego wysunięcia lub kliknąć ikonę Wysuń obok dysku w dowolnym oknie Findera.

Te same zasady dotyczą woluminów, w tym zewnętrznych dysków twardych FireWire i USB, iPodów, aparatów cyfrowych, napędów flash USB i serwerów podłączonych do sieci. W przypadku podłączania urządzeń tego typu do Twojego Macintosha lub łączenia się z serwerem na biurku wyświetlana jest ikona woluminu. Po zakończeniu pracy z woluminem przeciągnij jego ikonę do Kosza lub wysuń go przy użyciu okna Findera.

Aktualizacja i instalacja oprogramowania

Twój Macintosh posiada wbudowaną funkcję o nazwie Uaktualnienia oprogramowania, która umożliwia automatyczne sprawdzanie serwera firmy Apple pod kątem dostępności aktualizacji - codziennie, co tydzień, co miesiąc lub w momencie podłączenia komputera do Internetu. Funkcja ta bierze pod uwagę oprogramowanie zainstalowane na komputerze oraz nowe aktualizacje udostępnione przez firmę Apple, dzięki czemu wyświetlane są jedynie aktualizacje dotyczące danego Macintosha.

Oprogramowanie można także pobrać z witryny Apple Downloads i zainstalować je samodzielnie. Aby zainstalować oprogramowanie, po prostu kliknij dwukrotnie plik instalatora i postępuj zgodnie z instrukcjami wyświetlanymi na ekranie. Poniżesz przedstawiono opis aktualizacji oprogramowania przy użyciu funkcji Uaktualnienia oprogramowania.

Funkcja Uaktualnienia oprogramowania może automatycznie sprawdzać witrynę firmy Apple pod kątem aktualizacji związanych z zainstalowanym oprogramowaniem.

1. Z menu Apple wybierz opcję Preferencje systemowe, a następnie kliknij przycisk Uaktualnienia oprogramowania w celu wyświetlenia jego preferencji.
2. Aby włączyć automatyczne sprawdzanie aktualizacji, zaznacz pole wyboru „Sprawdź uaktualnienia”, a następnie wybierz z rozwijanego menu opcję Codziennie, Raz w tygodniu lub Co miesiąc, aby określić częstotliwość sprawdzania.
3. Jeśli chcesz, żeby funkcja Uaktualnienia oprogramowania automatycznie pobierała ważne aktualizacje w tle, to znaczy w czasie, gdy Ty wykonujesz inne działania, zaznacz pole wyboru „Pobieraj ważne aktualizacje w tle”.
4. Kliknij przycisk Sprawdź teraz, aby funkcja Uaktualnienia oprogramowania sprawdziła dostępność aktualizacji. Jeśli funkcja znajdzie aktualizacje, zostanie wyświetlone okno Uaktualnienia oprogramowania, zawierające listę dostępnego oprogramowania.
5. Aby zainstalować wyszukane oprogramowanie, wybierz jedynie odpowiednie elementy (zaznaczając odpowiednie pola wyboru), a następnie kliknij przycisk Zainstaluj rzeczy, aby pobrać i zainstalować wszystkie zaznaczone elementy.
6. Funkcja Uaktualnienia oprogramowania zostanie uruchomiona po raz kolejny w terminie zgodnym z określoną częstotliwością, a Ty ujrzysz nowe dostępne aktualizacje.