Macintosh - podstawy: Programy, pliki i katalogi

Programy

Programem nazywamy oprogramowanie komputerowe zapewniające użytkowi narzędzia umożliwiające wykonanie konkretnego zadania. Na przykład, w tym momencie przypuszczalnie czytasz tę stronę przy użyciu Safari (programu do przeglądania sieci WWW). Jeśli chcesz przesłać lub odebrać wiadomość email, potrzebujesz programu pocztowego, takiego jak Mail. Chcesz napisać swoje CV? Użyj edytora tekstu, takiego jak Pages (część pakietu Apple iWork) lub nawet TextEdit (dołączony do systemu Mac OS X).

Programy zapisane w pamięci Twojego Macintosha są przechowywane w katalogu Programy. Spojrzyjmy na niektóre z nich.

Aby otworzyć aplikację, należy dwukrotnie kliknąć jej ikonę w oknie Findera (programy są zazwyczaj instalowane w folderze Programy) lub w Docku (jeśli się tam znajduje). W zależności od programy wyświetlone może zostać okno interfejsu, palety, pasek narzędzi lub inne elementy interfejsu. Ekran może także pozostać pusty do momentu otwarcia pliku lub otworzenia nowego.

Aby zamknąć program, wybierz opcję Zakończ z menu programu (na przykład, wybierz opcję Zakończ iTunes z menu iTunes, jeśli chcesz zamknąć program iTunes). Pamiętaj, że zamknięcie okna (przez kliknięcie okrągłego, czerwonego przycisku) zazwyczaj nie oznacza zamknięcia programu. Wybierz polecenie Zakończ z menu programu lub użyj skrótu klawiszowego: Naciśnij równocześnie klawisz Command (z logo Apple) i klawisz Q (Command-Q).

Pliki i formaty plików

Plik to elektroniczny zbiór danych, wymagający programu do uruchomienia. Na przykład, jeśli napiszesz CV w programie TextEdit i zapiszesz je, utworzysz plik tekstowy. W przypadku pobierania muzyki ze sklepu iTunes Store przy użyciu programu iTunes otrzymasz pliki dźwiękowe. W przypadku pobierania zdjęć z aparatu cyfrowego do Macintosha, kopiujesz pliki obrazów.

Dostępnych jest wiele typów i formatów plików. Poniżej znajdziesz niewielki przykład niektórych plików, które możesz znaleźć w swoim Macintoshu.

Każdy typ pliku (tekst, dźwięk, obraz, film, HTML, kod projektu, archiwum ZIP itp.) może posiadać różne formaty plików. Na przykład, muzyka pobierana z sieci WWW może być zapisana w formacie MP3, AAC, Ogg Vorbis, AIFF, WAV lub innym formacie pliku dźwiękowego; w celu zachowania zgodności większość programów muzycznych obsługuje wiele różnych formatów plików. Dzięki temu nie trzeba zwracać bacznej uwagi na typy pobieranych plików.

Obsługa plików wymaga zastosowania programów. Jeśli chcesz przeczytać CV innej osoby, potrzebujesz programu rozumiejącego dany typ plików (jeśli plik jest dokumentem programu Microsoft Word, możesz użyć programu Word lub Apple Pages; jeśli jest to dokument PDF, możesz użyć programu Podgląd). Jeśli chcesz przyjrzeć się swoim zdjęciom, potrzebujesz programu, który potrafi je wyświetlić (np. iPhoto lub Podgląd). Jeśli chcesz przeczytać tę stronę WWW (czyli plik HTML zapisany na naszych serwerach), potrzebujesz Safari lub innej przeglądarki, która przełoży kod HTML na zrozumiały język.

Dwukrotne kliknięcie pliku powoduje otwarcie programu razem z mechanizmem obsługi pliku. Plik można także otworzyć, przeciągając jego ikonę na ikonę programu w Docku. Nie musi być to program, w którym utworzono plik. Program musi jedynie rozumieć dany typ i format pliku. Na przykład, w przypadku pobrania filmu z sieci i jego dwukrotnego kliknięcia, otwarty zostanie program QuickTime, a film zostanie odtworzony w oknie programu QuickTime Player. Jest wysoce prawdopodobne, że plik został utworzony w narzędziu innymi, niż QuickTime. Program ten potrafi jednak odtworzyć plik.

Dowolny plik może być obsługiwany przez kilka programów. Na przykład, w przypadku pobrania pliku muzycznego MP3, prawdopodobnie możliwe jest odtworzenie go w programie iTunes, QuickTime Player, oknie Findera lub dokumencie TextEdit.

Aby zamknąć plik, po prostu kliknij czerwony, okrągły przycisk w lewym górnym rogu jego okna. Pamiętaj, że zamknięcie pliku niekoniecznie oznacza zamknięcia programu. Aby zamknąć program, wybierz opcję Zakończ z menu programu lub naciśnij klawisz Command-Q.

Katalogi

Katalogi w Twoim Macintoshu pełnią funkcję taką, jak teczki w świecie fizycznym, tyle że bez zużycia. Mówiąc wprost, służą one do porządkowania programów i plików.

Katalogi mogą się nieco różnić wyglądem od siebie,
w zależności od swojej zawartości.

Twój katalog domowy (ikona domu o nazwie identycznej z nazwą Twojego konta) zawiera kilka podkatalogów, takich jak Muzyka, Zdjęcia i Filmy, których zadaniem jest ułatwienie porządkowania plików według typu. Katalog Programy zawiera wszystkie Twoje programy, katalog System - wszystkie pliki, które sprawiają, że Macintosh jest Macintoshem, a katalog Biurko zawiera wszystkie elementy zamieszczone w danym momencie na biurku.

Jeśli chcesz utworzyć dodatkowe katalogi, aby stworzyć schemat organizacyjny, poniżej znajdziesz instrukcję tworzenia nowego katalogu.

1. Uaktywnij program Finder (kliknij biurko, wewnątrz dowolnego okna Findera, kliknij dwukrotnie dysk twardy lub kliknij ikonę Finder w Docku).
2. Z menu Plik wybierz opcję Nowy katalog. Na biurku wyświetlona zostanie nowa ikona „katalog bez nazwy”.
3. Nadaj swojemu katalogowi nazwę, po prostu wpisując jego nazwę w podświetlonym polu tekstowym poniżej ikony katalogu.

Teraz możesz przeciągać dowolne pliki katalogi i programy do nowego katalogu, a także przeciągnąć katalog do innego katalogu, aby ustanowić hierarchię. Możesz także po prostu nacisnąć kombinację klawiszy Shift-Command-N.

Pobieranie informacji

Jeśli interesują Cię konkretne informacje na temat jednego z plików, programów lub katalogów, wydaj swojemu Macintoshowi polecenie Pobierz informacje. Poniżej znajdziesz odpowiednie instrukcje.

Polecenie Pobierz informacje umożliwia wyświetlenie dodatkowych informacji na temat wybranego pliku, katalogu lub aplikacji.

1. Wybierz dowolny plik, katalog lub program, klikając raz jego ikonę.
2. Z menu Plik wybierz opcję Pobierz informacje (lub naciśnij klawisz Command-I). Zostanie otwarte okno Info.
3. Okno zawiera listę kilku kategorii informacji (takich jak Ogólne, Więcej informacji, Podgląd oraz Prawa własności i uprawnienia); elementy te są oznaczone trójkącikiem zamykania.
4. Jeśli dla danej kategorii wyświetlono dane, trójkącik jest zwrócony w dół. Jeśli trójkącik jest zwrócony w prawo, kliknij go, aby wyświetlić informacje. Kliknij trójkącik zamykania kategorii Ogólne, aby wyświetlić jego treść
5. Panel Ogólne zawiera kilka informacji na temat typu pliku wybranego elementu, w tym jego rodzaj, rozmiar, lokalizacja, data utworzenia i data ostatniej modyfikacji.
6. Po zakończeniu przeglądania, zamknij okno (kliknij okrągły, czerwony przycisk w prawym górnym rogu).